چهارشنبه, 17 دی 1393 18:33

ظل‌السلطان و آشوراده

علیرضا افشاری

حکومت34 ساله‌ مسعودمیرزا ظل‌السلطان،  فرزند ارشد ناصرالدین‌شاه قاجار بر اصفهان، برابر است با ویران کردن بیش از ۵۰ اثر و بنای تاریخی و باغ ایرانی دولت‌خانه‌ صفوی. شهر اصفهان كه روزگاری در اوج عظمت ۱۳۷ كاخ، ۱۶۲ مسجد، ۴۸ مدرسه ۲۷۳ حمام و ۱۲ گورستان داشت، در دوره ظل‌السلطان تمام شکوه و جلال خود را از دست داد.یكی از سیاحان اروپایی در آن زمان می‌نویسد: «متاسفانه ظل‌السلطان از خیابان خوش‌منظره و فرح‌آور چهارباغ مانند سایر آثار باستانی چیزی باقی نگذاشته، جدول‌های سنگی را پركرده و حواشی آنها را فروخته و نقاشی‌های تاق‌ها و دیوارها را هم محو كرده است. جای قصرها و عمارت‌های خالی صفوی را هم با ایجاد مزارع گرمك و خیار اشغال كرده است». لرد كرزن كه اواخر عهد قاجار به ایران سفر كرده نیز  می‌نویسد: 
«مسجد و عمارت سلطنتی اصفهان را از بیخ و بن كندند. آن عمارت هفت‌دست و آیینه‌خانه و نمكدان با نقشه‌های عجیب و آیینه‌های بزرگ شفاف و حوض‌های یكپارچه كه از سنگ‌های مرمر صاف شفاف تراشیده شده و سلاطین با مخارج گزاف بنا نهاده‌اند، تمام خراب و به جای آنها جز تپه‌خاكی غم‌انگیز و ملالت‌خیز باقی نمانده است.»
این تنها خاطره‌ای است که از فرمانروایی ظل‌السلطان در یادها ماند. با وجود آن‌که امنیتی که او در منطقه ایجاد کرد در دوران قاجار مثال‌زدنی بود و نظم و ترتیبی که در دوران او بر خطه‌ جنوب حکمفرما بود قابل مقایسه با دربار آشفته‌ قاجاری نداشت اما این اعمالِ شگفت او تنها چیزی است که دوستداران ایران به یاد می‌آورند. 
اکنون هم، اکثر کارشناسان و دوستداران محیط‌زیست ایران چنین تصویری را برای آینده‌ی آشوراده ترسیم می‌کنند. جایی که از کم‌شمار پناهگاه‌های باقی‌مانده برای حیات‌وحش و شاید تنها بخش از ساحل دریای مازندران است که از آسیب‌ها در امان مانده؛ از این رو، ورود گردشگری تجاری و انبوه در این منطقه مساوی است با نابودی آن، همچنان که در همه‌جای ایران تجربه شده است...
آن یکی میراث فرهنگی را نابود کرد و این یکی میراث طبیعی. چه کسی است که نداند سرمایه‌گذاران بزرگی که در کمینِ گرفتن این زمین‌ها هستند تنها به قصد اجرای طرح مدیریتِ جزیره ــ یعنی، نصب چند بنای کوچک چوبی و یک دکل دیده‌بانی و ایجاد راه‌هایی برای بوم‌گردان‌ــ وارد این عرصه نخواهند شد، هر چند در کاغذ بیاوریم 
«با رعایت ملاحظات محیط زیستی»! آیندگان نخواهند گفت که فشار فلان مقام اجرایی بلندپایه یا فلان مقام حکومتی استان سبب این کار شد، بلکه تنها ریاست سازمانی را به یاد خواهند آورد که مسئولیت حفاظت از این طبیعت زیبای رو به انقراض را داشت و با شعار تغییر و تدبیر آمده بود...

آبشخور: روزنامه قانون

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

پی‌گیری

پیشخوان

آمار بازدید

امروز82
دیروز64
این هفته320
این ماه1117
جمع کل53755

Unknown ? Unknown