جمعه, 28 مهر 1396

بهشتِ سنگ‌نگاره‌های ایران» را دریابید!
Last Updated on خرداد 29 1395

بهشتِ سنگ‌نگاره‌های ایران» را دریابید!

 «دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران نگرانی شدید خود را نسبت به وقایعی که به...
میراث میلیون‌ها ساله را تخریب نکنید
Last Updated on مهر 26 1394

میراث میلیون‌ها ساله را تخریب نکنید

بیش از سی تن از فعالان و کارشناسان حوزه‌ی محیط زیست با انتشار بیانیه‌ای در نیمه...
خانه پدر خلیج فارس به مزایده گذاشته شد
Last Updated on تیر 11 1394

خانه پدر خلیج فارس به مزایده گذاشته شد

با تعلل شورای شهر تهران در مصوبه خرید خانه بوشهری، خانه پدر معنوی خلیج فارس به...
هشدار برای ساخت‌وساز در ذخیره‌گاه جنگلی ارس امین‌آباد فیروزکوه
Last Updated on تیر 08 1394

هشدار برای ساخت‌وساز در ذخیره‌گاه جنگلی ارس...

 شش انجمن فعال در حوزه‌ی محیط زیست با انتشار بیانیه‌ای خواهان توجه به ذخیره‌گاه...
نمایشگاه عکس «سوگواره‌ی درختان خیابان ولیعصر»
Last Updated on خرداد 20 1394

نمایشگاه عکس «سوگواره‌ی درختان خیابان ولیعصر»

به‌کوشش شاخه‌ی زیستبومِ «دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران» و با...
گوردخمۀ «سَر پل ذهاب» در محاصره نمادهای دینی!
Last Updated on ارديبهشت 30 1394

گوردخمۀ «سَر پل ذهاب» در محاصره نمادهای دینی!

 یکی از نمونه های برجسته در میان یادمان های تاریخی –  فرهنگی ایران بی گمان...
گوردخمۀ «سَر پل ذهاب» در محاصره نمادهای دینی!
Last Updated on ارديبهشت 23 1394

گوردخمۀ «سَر پل ذهاب» در محاصره نمادهای دینی!

یکی از نمونه های برجسته در میان یادمان های تاریخی –  فرهنگی ایران بی گمان...
سد شفارود بخشی از جنگل‌های هیرکانی را به زیر آب می‌برد
Last Updated on ارديبهشت 23 1394

سد شفارود بخشی از جنگل‌های هیرکانی را به زیر آب می‌برد

 حمید جلالوندی در مورد وضعیت ارزیابی زیست محیطی سد شفارود در  نزدیکی رضوانشهر...
اعتراض به جاده‌سازی در پارک ملی بختگان
Last Updated on اسفند 25 1393

اعتراض به جاده‌سازی در پارک ملی بختگان

بیش از 30 سازمان مردم‌نهاد نسبت به ساخت جاده در پارک ملی بختگان اعتراض کردند. متن...
جلو معدن‌کاوی در بهرآسمان را بگیرید
Last Updated on بهمن 19 1393

جلو معدن‌کاوی در بهرآسمان را بگیرید

. دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران در راستای پی‌گیری وضعیت بهرآسمان...

یادداشت



پیشنهادها

دیده بان ایران

نرگس روحانی

کارشناس ارشد مدیریت محیط زیست

 

سخنگوی کارگروه نجات؛

۲۴راهکار دولت برای نجات دریاچه ارومیه

شاید زمانی که حسن روحانی در جریان تبلیغات انتخاباتی وعده احیای دریاچه ارومیه را داد کمتر کسی عمل به این وعده را شدنی می‌دانست؛ به این دلیل که در سال‌های پایانی دولت دهم وضعیت دریاچه ارومیه بیش از پیش وخیم شده بود و چشم‌انداز روشنی برای احیای دریاچه ارومیه نبود. با وجود این، روحانی در اولین ماه‌های مسئولیتش کارگروه نجات دریاچه ارومیه را تشکیل داد. به گزارش آذپرس، این کارگروه در تمام این مدت کار کارشناسی کرده و اکنون که توانسته ۲۴ راهکار برای احیای دریاچه ارومیه به تصویب هیات دولت برساند، به زودی وارد فاز عملیاتی می‌شود. رضا داودعرب، سخنگوی کارگروه نجات دریاچه ارومیه و عضو هیات علمی دانشگاه تهران  درباره روند مرگ و زندگی دریاچه ارومیه سخن می‌گوید.

اولین‌بار در سال ۱۳۷۵ کارشناسان محیط زیست هشدارهایی را درمورد خشک شدن دریاچه ارومیه داده بودند. سوال من این است که در فاصله سال‌های ۷۵ تا ۹۳ چه اتفاقی افتاد که منجر به خشک شدن دریاچه شد؟

در خشک شدن دریاچه ارومیه دو دسته از علل نقش مهمی ایفا می‌کنند. اولین دسته، علل طبیعی است. در سال‌های اخیر ما با پدیده جهانی تغییر اقلیم مواجه شده‌ایم. تغییر اقلیم در عین اینکه پدیده‌ای طبیعی محسوب می‌شود، منشأ انسانی دارد. به این معنی که عوامل انسانی می‌تواند در تولید برخی از گازهای گلخانه‌ای مانندCO2 که دمای کره زمین را افزایش می‌دهد، تاثیرگذار باشد. افزایش دما و گرم شدن زمین موجب می‌شود تا در برخی از مناطق دنیا میزان بارش بیشتر و در برخی مناطق کمتر از گذشته شود. اما نکته‌ای که وجود دارد این است که با تغییر اقلیم شرایط جوی متفاوت می‌شود یعنی، خشکسالی‌های طولانی‌تر و سیلاب‌های بیشتری خواهیم داشت. بنابراین، این تغییر می‌تواند روی دوره‌های تر و خشکمان تاثیر بگذارد. از سوی دیگر به دنبال تغییر اقلیم ممکن است الگوی بارش عوض شود. برای مثال اگر در گذشته بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیمتر بارش در سال داشتیم، به دنبال تغییر اقلیم، گرچه ممکن است میزان کلی بارش در کشور تغییر نکند اما، میزان بارش‌های زیر ۵ میلیمتر نسبت به گذشته افزایش می‌یابد. تحت این شرایط این میزان از بارش‌ها دیگر تاثیری بر افزایش رواناب نخواهند داشت. اصطلاحاً آب راه نمی‌افتد. در برخی از نقاط هم ممکن است، بارش زیاد شود اما درجه حرارت همزمان افزایش پیدا کند یعنی، تبخیر بیشتر شود و نیاز گیاه و مصرف انسان افزایش یابد. علاوه بر این، خشکسالی هم می‌تواند دراین مورد موثر باشد. در این سال‌ها دریاچه ارومیه هم با پدیده خشکسالی و هم تغییر اقلیم مواجه شد. مدل‌ها و تصاویری که ما داریم نشان می‌دهد که در این منطقه تغییر اقلیم اتفاق افتاده است. بر این اساس ممکن است در سال آینده میزان بارش کمتر یا بیشتر از امسال شود و ما با نقصان‌هایی در بارندگی مواجه شویم. به عنوان نمونه، آماری که در اختیار ماست نشان می‌دهد که بین سال‌های ۱۳۳۱ تا ۱۳۷۴ به‌طور میانگین حدود ۳۸۵ میلیمتر بارندگی و معادل آن حدود ۹/۸ میلیارد متر‌مکعب آب تجدید‌پذیر در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه داشتیم اما در ۱۸ سال آبی اخیر یعنی از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۲ ، با ۶۸ میلیمتر کاهش، میزان بارندگی به ۳۱۷ میلیمتر رسید. درواقع در این فاصله ما با کاهش ۱۸ درصدی میزان بارندگی رو‌به‌رو بوده‌ایم. ضمن اینکه میزان آب تجدید‌پذیر ما هم از ۹/۸ میلیارد متر مکعب به ۷ میلیارد مترمکعب در این سال‌ها رسیده است.

به‌جز این عوامل طبیعی، چه عوامل انسانی در بحران دریاچه ارومیه تاثیر داشته است؟

عوامل انسان‌ساز هم نقش مهمی در خشک شدن دریاچه ارومیه داشته‌اند. به‌عنوان نمونه در ابتدای انقلاب حدود ۳۰۰ هزار هکتار زمین زیر کشت بود اما درحال حاضر این میزان به حدود ۵۰۰ هزار هکتار رسیده است. همچنین، الگوی کشت ما طی این سال‌ها تغییر کرده است و از کشت محصولات کم‌آب بر مثل انگور و تنباکو به سمت الگوی کشت پر مصرف مثل درخت سیب و چغندر قند حرکت کرده است ضمن اینکه، اجرای طرح‌های سدسازی نیز بر تغییر الگوی کشت تاثیر‌گذار هستند چراکه سد‌ها آب در دسترس بخش کشاورزی را بیشتر کرده‌اند. در الگوی کشت گذشته که بیشتر زراعت بوده است، سالی که آب کمتر بوده زراعت هم کمتر صورت می‌گرفت اما، زمانی که آب مطمئن سد‌ها در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرد به‌جای کشت محصولات زراعی، سطح باغات را توسعه می‌دهند. باغ را نمی‌شود یک سال آب داد و یک سال نداد. بنابراین برخی طرح‌های توسعه که افزایش میزان مصرف آب توسط کشاورزان را در پی داشته‌اند، خشکسالی دریاچه را تشدید کرده‌اند. علاوه بر اینکه جمعیت حوضه آبریز دریاچه ارومیه به‌ویژه در استان‌های آذربایجان غربی و شرقی ، افزایش پیدا کرده است. افزایش جمعیت به معنی افزایش مصرف است. همچنین اگر بخواهم تنها به میزان چاه‌ها در این مناطق اشاره کنم، باید بگویم در این مناطق ۸۸ هزار حلقه چاه وجود دارد که ۴۱ هزار حلقه آن غیر‌مجاز است. بنابراین، عوامل انسانی در کنار عوامل طبیعی بر روند خشک‌شدن دریاچه ارومیه تاثیرگذار بوده‌اند.

با توجه به مطالعاتی که صورت گرفته است، تاثیر کدام یک از این دوعامل بر خشک شدن دریاچه بیشتر است؟

به‌نظر من عوامل طبیعی و تاثیر آن را باید قبول کرد اما، آن بخشی که می‌توانستیم کاری بکنیم و نکردیم و یا بعد از این می‌توانیم تاثیرگذار باشیم بحث نقش عوامل انسانی است. کشاورزی ما در برخی از مناطق دو برابر آب مصرف می‌کند و نوع آبیاری ما آبیاری مناسبی نیست. به همین دلیل، من نقش عوامل انسانی را پررنگ‌تر می‌بینم.

دریاچه ارومیه در گذشته هم تجربه خشک شدن را داشت؟

طبق نتایج مطالعات صورت گرفته توسط موسسه پژوهش‌های اکولوژی و تنوع زیستی مدیترانه در فرانسه، دریاچه ارومیه در دویست هزار سال گذشته نوسانات بسیار زیادی داشته است اما، نه در دوران بین یخبندان پیشین و نه در دوران بین یخبندان کنونی یا هولوسن، اثری از خشک شدگی دریاچه محسوس نیست.

شما سخنگوی کارگروه نجات دریاچه ارومیه هستید. این کارگروه که در دولت تدبیر و امید تشکیل شده است اکنون که بیش از یک سال از عمر دولت می‌گذرد چه فعالیتی برای نجات دریاچه ارومیه که از وعده‌های انتخاباتی آقای روحانی بود انجام داده است؟

درحال حاضر، کارگروه به ریاست دکتر جهانگیری و به دبیری آقای دکترکلانتری که سال‌ها وزیر کشاورزی بوده اند فعالیت‌های خود را دنبال می‌کند. دکتر کلانتری دانشگاه صنعتی شریف را به‌عنوان محور علمی احیای دریاچه ارومیه انتخاب کردند. ما از دو دانشگاه تبریز و ارومیه به‌عنوان همکار استفاد کرده‌ایم و البته تلاش کردیم از تمامی دانشگاه‌های کشور کمک بگیریم. تا به حال بیش از ۵۰۰ نفر از متخصصان و کارشناسان در کمیته‌ها و کارگروه‌ها مشارکت داشته‌اند. شش کمیته و ۲۰ کارگروه تشکیل داده‌ایم که ۵۰ نفر متخصص خارجی و ۵۰۰ نفر از متخصصین داخلی در آنها عضو هستند. تاکنون نیز از نتایج حاصل تلاش همکاران و متخصصان، ۲۴ راهکار به تصویب هیات وزیران رسیده است.

بازه زمانی که کارگروه احیای دریاچه ارومیه برای نجات دریاچه مشخص کرده، چقدر است؟

برنامه‌ریزی ما برای احیا ۱۰ساله است. منتهی عواملی وجود دارد که ممکن است این بازه زمانی را کوتاه‌تر یا طولانی‌تر کند. از آنجا که ما با عوامل طبیعی رو‌به‌رو هستیم تخمین زمان دقیق برای احیای دریاچه سخت است. اما محاسبات ما مدت زمان ۱۰ ساله را برآورد کرده است که همین۱۰ سال را به سه دوره تثبیت، احیا و احیای نهایی تقسیم بندی کرده‌ایم. دو سال ابتدایی توجه ویژه‌ای به حفظ پیکره آبی دریاچه خواهیم داشت، پس از آن هفت سال دوره احیا و در سال دهم نیز ان‌شاءا… احیای نهایی را خواهیم داشت.

یکی از مهم‌ترین عوارض خشک شدن دریاچه ایجاد طوفان‌های نمکی است، کارگروه احیای دریاچه ارومیه برای جلوگیری از این مورد چه طرح‌هایی را در نظر گرفته است؟

در این رابطه بنده باید دو نکته را به صورت مجزا خدمت شما عرض کنم. اول توجه به خشک‌شدن دریاچه ارومیه به عنوان یک خطر بالقوه تولیدکننده طوفان نمک است و دیگری از بین‌رفتن نقش دریاچه ارومیه به عنوان جاذب گردوغبارهای تولید شده در خارج از بستر دریاچه در صورت خشک شدن آن، است. بدین‌منظور یکی از مهم‌ترین کارگروه‌های ما کارگروه شناسایی کانون‌های تولید ریزگرد، میزان فعالیت آنان و بررسی اثراتی است که بر انسان، محیط زیست و احشام می‌توانند داشته باشند. همان‌طور که اشاره کردید مساله طوفان‌های نمکی موضوع بسیار مهمی است به ویژه در سال‌های اول که بخشی از دریاچه خشک است. به همین دلیل ما طی نقشه راه ۱۰ ساله خود برای احیای دریاچه ارومیه، دو سال اول را به عنوان دو سال تثبیت نام‌گذاری کردیم که بتوانیم در کنار سایر راهکارهای افزایش حجم و سطح آبی دریاچه توجه ویژه‌ای نیز به موضوع تثبیت نمک و کنترل طوفان‌های نمکی داشته باشیم. در دو سال اول تمرکز ما روی شناسایی کانون‌های ریزگرد است که در حال حاضر شش کانون تولید ریزگرد از سوی مرکز سنجش از دور دانشگاه صنعتی شریف شناسایی شد و متاسفانه به‌دلیل اینکه جای این‌ کانون‌ها مرتب عوض می‌شود مستمر باید رصد شوند. ضمناً سعی ما این است که با استفاده از همکاری سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری برای تثبیت این کانون‌ها از مواد و روش‌هایی استفاده کنیم که به محیط زیست آسیبی وارد نشود. مسئله دیگر این است که برخی از این کانون‌ها یا بیشتر آنها در حاشیه دریاچه هستند. در این مناطق که شوری خاک کمتر است با همکاری کارگروه احیای اکولوژیک ستاد در دانشگاه تهران و سازمان حفاظت محیط زیست قرار است به شکل پایدار از گونه‌های سازگار و شور‌پسند استفاده کنیم تا یک زیستگاه جدید ایجاد کنیم. همان‌طور که می‌دانید، اثرات این طوفان‌ها بر انسان مخرب است و می‌تواند بیماری‌های تنفسی ایجاد کند. ضمن اینکه گرد‌و‌غبار این طوفان‌ها مزارع را خشک می‌کند، خاک اطراف دریاچه را شور می‌کند، بهره‌برداری در بخش کشاورزی را کاهش می‌دهد، نیاز آبی گیاهان را بیشتر می‌کند و موجب می‌شود تا در دور‌دست‌ها برف روی کوه‌ها زودتر ذوب شود و رودخانه‌ها دچار تنش‌هایی شوند. علاوه‌بر‌این، اگر در دراز‌مدت نتوانیم کنترل‌های لازم را انجام دهیم، این طوفان‌ها حتی می‌تواند به شمال شرق کشور برسد. نکته‌ای که وجود دارد این است که در حال حاضر، نمک‌های موجود در مرکز دریاچه به صورت سنگ نمک است یعنی بلند نمی‌شوند و ما باید با خیس نگاه داشتن آنها، نمک‌ها را تثبیت کنیم. در نتیجه سعی می‌کنیم تا آنجا که می‌توانیم از شکسته‌شدن بلورهای نمک جلوگیری کنیم. مساله بعدی این است که در گذشته هم ما طوفان‌های گرد وغبار داشتیم که دریاچه به صورت جاذب آنها عمل می‌کرد. به این معنی که گرد‌و‌غبار وقتی به دریاچه می‌رسیدند، فروکش می‌کردند که الان این نقش دریاچه دیگر وجود ندارد. در نتیجه، در شرایط فعلی ما دو مشکل داریم؛ اول طوفان‌های نمک و بعد گرد‌و‌غبارها.

آقای قاضی‌پور، نماینده مردم ارومیه پیش‌تر نسبت به برداشت غیرقانونی نمک‌های دریاچه ارومیه هشدار داد. این مساله روند تثبیت نمک‌ها را کند نمی‌کند؟

واقعیت این است که نمک دریاچه، نمک ارزشمندی است و می‌تواند ارزش اقتصادی داشته باشد اما قطعا با مکانیزمی که تاکنون برای برداشت نمک مورد استفاده قرار می‌گرفته است مخالف هستیم و بر همین اساس نیز اولین کاری که ستاد احیای دریاچه ارومیه انجام داد درخواست توقف برداشت غیر‌اصولی نمک دریاچه و ممنوعیت ورود هر گونه خودروی سنگین به بستر دریاچه بود. همان‌طور که عرض کردم نمک دریاچه مادامی که دچار دست‌خوردگی نشود و بافت سنگی خود را در اثر مرطوب نگه داشتن حفظ کند نمی‌تواند موجب بروز طوفان نمکی شود بنابراین، راهکاری که ما در ستاد در این مورد به تصویب رساندیم مطالعه و بررسی چگونگی برداشت نمک با رعایت تمامی ملاحظات زیست‌محیطی است.

متوقف هم شد؟

بله، استحصال‌کنندگان نمک استدلال می‌کنند که ما دیگر برداشت نمی کنیم و درحال حاضر تنها نمک‌هایی که در گذشته برداشت کرده‌ایم و هم‌اکنون به صورت دپو وجود دارد را به کارخانه منتقل می‌کنیم. ما از استانداری‌ها خواسته‌ایم تا دستور ممنوعیت برداشت نمک و ورود خودروهای سنگین به بستر دریاچه را صادر کرده و حمل نمک به کارخانه‌ها به شکل اصولی صورت بگیرد. به هر حال امیدواریم که برداشت نمک متوقف شود. البته گزارش‌های محلی که داریم، توقف برداشت را تائید می‌کند.

شما در یکی از سخنرانی‌هایتان، تنها راه احیای دریاچه را صرفه‌جویی در مصرف آب اعلام کردید. این در حالی است که تا به حال روش‌های بسیاری چون انتقال آب از دریاچه خزر یا ارس برای حل مشکل دریاچه ارومیه مطرح شده است که کارگروه شما آن را رد کرده است. چرا انتقال آب به دریاچه ارومیه از نظر شما مردود است؟

ببینید! برای اینکه مشکلی حل شود، در مرحله اول باید علت شکل‌گیری مشکل مشخص شود. مثل اینکه وقتی جیب شما پاره است قبل از اینکه چیزی در آن بگذارید باید مشکل پارگی جیب را حل کنید چرا که، میزان پولی که در اختیار ماست، محدود است. مطالعات ما نشان می‌دهد که علت اصلی خشک شدن دریاچه ارومیه مصرف بی‌رویه و برداشت بی‌رویه از آب است. مشکل ما هم با اصلاح روش‌های آبیاری و کشاورزی و رویکردهای مدیریتی حل می‌شود. این مساله هم به دولت و هم به مردم برمی‌گردد. انتقال آب از سایر دریاچه‌ها مشکلی از دریاچه دوا نمی‌کند و در نهایت دریاچه دوباره به شرایط فعلی بر‌می‌گردد. البته ما دو طرح انتقال آب از رودخانه گلاس (زاب) و ارس را مد نظر داریم که مقدار آن به اندازه‌ای نیست که امید داشته باشیم تنها به وسیله آن بتوان دریاچه را احیا کرد. اما اگر بخواهیم از دریاچه خزر آب را منتقل کنیم، این روند بین ۱۲ تا ۴۰ سال طول می‌کشد. ضمن اینکه به لحاظ اقتصادی حداقل ۵/۲ دلار برای هر متر‌مکعب انتقال آب هزینه می‌شود. همچنین، طرح انتقال آب دریای خزر باید از بخشی از جنگل‌های شمال بگذرد که همراه با مشکلات محیط ‌زیستی است. علاوه بر‌اینکه میزان برق زیادی نیز باید مصرف شود. نیروگاهی برای این کار باید ایجاد شود. میزان گاز مورد‌نیاز نیروگاه قابل‌ملاحظه است. ضمن اینکه نوع آبی که در دریاچه خزر است با آب دریاچه ارومیه متفاوت است. اگر بخواهم در این مقوله به اختصار کمی موضوع را بازتر کنم باید عرض کنم که از لحاظ ژئوشیمی، تیپ آب دریای خزر از نوع کلسیم، منیزیم، سولفات و نوع آب دریاچه ارومیه از نوع سدیم، منیزیم، کلر است. اختلاط دو ترکیب کاملا متفاوت آب، سبب نشست کانی‌هایی می‌گردد که هم‌اکنون در بستر دریاچه وجود ندارد. بنابراین، با انتقال آب از دریاچه خزر اکوسیستم دریاچه ارومیه را بر‌هم می‌زنیم و ممکن است همین مقدار از دریاچه را در صورت انتقال آب از خزر از دست بدهیم. همچنین اگر ۱۲ سال دیگر صبر کنیم تا آب از خزر منتقل شود، این دریاچه را کامل از دست می‌دهیم. تجارب دریاچه‌های دنیا نشان می‌دهد که اگر دریاچه ارومیه کامل خشک شود، احیای آن بسیار سخت‌تر از شرایط فعلی است.

درحال حاضر، چند درصد از دریاچه باقی مانده است؟

درصد باقی مانده از نظر سطح و عمق متفاوت است. در شرایط فعلی ۴۰ درصد از دریاچه باقی مانده است.

پس ۱۰ درصدی که گفته می‌شود، چیست؟

۱۰ درصد حجم آب است. چون عمق دریاچه کم است، آب در سطح پخش می‌شود. البته ما نسبت به تراز اکولوژیک یعنی حداقل میزانی که می‌توان اسم آن را دریاچه گذاشت ۲۰ درصد آب داریم، اما نسبت به ماکزیمم میزان آب دریاچه در سال‌های گذشته ۱۰ درصد آب داریم. در حال حاضر هدف ما رسیدن به تراز اکولوژیک است.

شما در ابتدای صحبت‌هایتان به نقش منفی سد‌ها در افزایش بی رویه مصرف آب اشاره کردید. با توجه به اینکه پروژه‌های سد‌سازی هزینه سنگینی را به خود اختصاص می‌دهند، کارگروه شما برای کنترل پروژه‌های سد‌سازی چه اقدامی کرده است؟

واقعیت این است که اگر سد‌های در دست مطالعه و در حال اجرا به مرحله بهره‌برداری برسند، ۴ میلیارد‌متر‌مکعب مخزن خواهیم داشت. حجمی که الان در حال بهره‌برداری است، دو میلیارد‌متر‌مکعب است یعنی با بهره‌برداری کامل از سد‌ها میزان آب مخزن بیش از دو برابر خواهد شد. این درحالی است که در کشور حدود ۵۰ درصد از حجم سدها خالی است. بنابراین آبی وجود ندارد که در این سد‌ها ذخیره کنیم. ما کاری که کردیم این بود که تمام سد‌های در حال مطالعه را متوقف کردیم.

آن‌طور که در اخبار آمد، اعتبار ۱۵ هزار میلیارد تومانی برای احیای دریاچه در نظر گرفته شد. نحوه پرداخت این بودجه چگونه است؟

اعتبار ۱۵ هزار میلیارد ‌تومانی که در نظر گرفته شد برای ۱۰ سال است که قرار است سال به سال مصوبه بگیریم. دولت هم قول داده است تمام اعتبارات مورد‌نیاز برای احیای دریاچه را فراهم کند. تنها برای امسال هزار و ۴۶۷ میلیارد تومان تصویب شد که ما موافقت کلی دولت را در حال‌حاضر گرفتیم. این بودجه در قالب ردیف‌هایی به دستگاه‌های اجرایی پرداخت می‌شود و ما بر حسن انجام آن نظارت می‌کنیم. در واقع، ستاد احیا نه اجرا‌کننده که هدایت‌کننده است.

همان‌طور که اشاره کردید، دریاچه ارومیه و جزایر اطراف آن جزو کنوانسیون رامسر است. آن‌طور که شنیده شد ژاپن هم در برنامه‌های احیای دریاچه ارومیه فعالیت می‌کند. نحوه مشارکت ژاپن چگونه است؟ آیا برنامه ای برای استفاده از کمک سایر کشورها دارید؟

ما تابه‌حال از تمام کمک‌های خارجی استفاده کرده‌ایم و استفاده می‌کنیم. کاری که درحال حاضر ژاپنی‌ها انجام می‌دهند بیشتر ترویجی است که در روستا‌ها انجام می‌شود و ارتباط مستقیمی با دریاچه ندارد اما مسلماً تاثیرگذار است.

دقیقاً متوجه منظورتان نشدم. برنامه ژاپنی‌ها برای احیای دریاچه ارومیه چیست؟

ببینید! ژاپنی‌ها بیشتر بر آموزش کشاورزان برای استفاده از شیوه‌های آبیاری که بتوانند بهره‌وری بیشتری داشته باشند تمرکز کرده‌اند. کار ترویجی آنها در ۴۰ روستای نمونه انجام می‌شود. به هر حال کشورهای مختلفی هستند که علاقه مند به همکاری هستند.

پس کمک کشورها جنبه اقتصادی ندارد؟

نه! بیشترکمک‌ها در قالب کارهایی است که جنبه فنی دارد و بحث‌های اقتصادی همان‌طور که اشاره کردید چندان پررنگ نیست. به هرصورت فجایع زیست‌محیطی میان کل بشر مشترک است و شاید خود این مساله هم موجب پیوند میان کشورها شود. نمونه این مورد را در مورد رودخانه راین هم می‌توان دید. راین که بعد از جنگ جهانی دوم تبدیل به فاضلاب اروپا شده بود، توانست کشورهایی را که تازه از جنگ بیرون آمده بودند و حاضر نبودند با هم سر یک میز بنشینند و مذاکره کنند را دور هم جمع کند و از این طریق محور صلح فراهم شود. بنابراین مسائل زیست‌محیطی و طبیعی می‌تواند کشورها را به هم نزدیک کند. ما از همکاری کشورهای مختلف استقبال می‌کنیم. کمک‌هایی هم که تا به حال گرفتیم در قالب انتقال تجربه بوده و بحث‌های مالی چندان مطرح نبوده است.

راهکارهایی که ستاد احیای دریاچه ارومیه ارائه داد، مخالفان خودش را دارد. تا به حال با متخصصانی که با روش‌های شما مخالف هستند به گفت‌و‌گو نشسته‌اید؟

به نظر من، همه باید نظر بدهند و فضای گفت‌وگو باید شکل بگیرد. تا به حال تلاش کرده‌ایم از تمام کسانی که در مورد این دریاچه کار کردند استفاده کنیم و به دنبال راهکارهای نوین هستیم. ما حداقل راهکارهایی را که می‌توانست برای احیای دریاچه تصویب شود اتخاذ کردیم. اما قطعاً همیشه راه‌های بهتری وجود دارد. من فکر می‌کنم بحث احیای دریاچه ارومیه به یک گفت‌و‌گوی ملی تبدیل شده است. شاید جزو معدود مواردی باشد که در مباحث فنی و تخصصی ما به یک گفت‌وگوی ملی دامن زده‌ایم و در بخش‌های مختلف تلاش کرده‌ایم که نظرات مختلفی از جنبه‌های مختلفی چون زیست‌شناسی، منابع آب، مصارف آب، زمین‌شناسی، اقتصادی و اجتماعی را در نظر بگیریم و کارگروه‌های مختلفی داشته‌ایم. ترکیب این‌ها برای آن که به یک اقناع جمعی برسیم نیاز به یک روش‌شناسی دقیق داشت که فکر می‌کنم تجربه نوینی در کشور ما بود.

دولت دهم در سال‌های پایانی کارش، مجموعه‌ای از راهکارها را برای احیای دریاچه ارومیه ارائه داد اما دولت یازدهم راهکارهای جدیدی پیشنهاد کرد. چه مواردی را کارگروه شما تغییر داد؟

طبیعی است با تغییر دولت‌ها نوع نگاه به حل مسائل هم تغییر می‌کند چون متخصصان تغییر می‌کنند. راهکارهای گذشته برخی تنها عنوان هستند و بعضی هم پشتوانه محاسباتی دارند. شاید به این دلیل که در دولت گذشته زمان کمتری برای کارها بود یا جدیت مثل الان حس نشده بود یا اوضاع دریاچه این قدر وخیم نشده بود، آن اجماع کارشناسی و پیگیری مدیران وجود نداشت و تمرکز کافی روی دریاچه نبود. در دو سال آخر دولت دهم وضعیت دریاچه خود را نشان داد. ما مستندات فنی کارهایی که در گذشته انجام شد را به‌رغم اینکه تلاش کردیم نتوانستیم ببینیم اما سعی کردیم از برخی عناوین و تجاربی که در گذشته بود بدون تعصب استفاده کنیم. کاری هم که ما کردیم این بود که با یک اجماع کارشناسی بین دستگاه‌های مختلف و مطالعاتی که صورت گرفت اول علت را پیدا کردیم و بعد با خرد جمعی و دانش، راهکارها را ارائه دادیم. درست است که راهکاری که ما ارائه دادیم ۲۴ بند است اما پشت هر کدام مستندات خیلی قوی وجود دارد.

میمنت گلشنی

منبع: ایسکانیوز

آخرین بار تغییر یافته سه شنبه, 04 شهریور 1393 13:13
مدیرکل محیط‌ زیست فارس: جاده‌سازی در پارک ملی بختگان بدون استعلام است! Featured

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در حالی مدیرکل محیط‌زیست استان فارس از متوقف شدن طرح ساخت جاده در حاشیه پارک ملی بختگان از سال 89 سخن می‌گوید که اردیبهشت امسال آگهی مناقصه ساخت جاده خرامه به نی‌ریز در سایت فرمانداری شهرستان منتشر شده و نشان از ادامه عملیات اجرایی این جاده دارد.

حسینعلی ابراهیمی‌کارنامی، دبیرکل محیط‌زیست استان فارس در این باره به قانون سوم، چهارم و پنجم توسعه اشاره می‌کند و می‌گوید: طبق قوانین موجود هر گونه جاده‌سازی و مکان‌یابی برای جاده‌سازی باید با مجوز محیط‌زیست انجام شود و پروژه جاده خرامه به نی‌ریز در حاشیه جاده بختگان نیز به دلیل نداشتن این مجوز متوقف شده است.

او در پاسخ به این پرسش که آیا اقدامات اولیه برای جاده‌سازی، محیط‌زیست این منطقه را با مشکلی مواجه کرده است یا خیر می‌گوید: به دلیل انجام اقدامات اولیه برای جاده‌سازی خرامه- نی‌ریز پوشش گیاهی و جانوری منطقه خسارت دید، این دریاچه در فاصله 250 کیلومتری جنوب شرق شیراز زیستگاه زمستانی پرندگانی مانند فلامینگو، درنا، کبوتر دریایی، آب چلیک، مرغابی و غاز بود که از روسیه و دشت‌های سیبری به ایران مهاجرت می‌کردند، اما متاسفانه خشک شدن کامل دریاچه بختگان موجب فرو رفتن فلامینگوها و جوجه‌هایشان در نمکزارهای دریاچه خشک شده بختگان و تلف شدن تعدادی از این پرنده‌ها شد.

مدیرکل محیط‌زیست استان فارس با اشاره به اقدامات به موقع کارشناسان بخش حیات وحش و محیط‌بانان از همکاری جوامع محلی خبر می‌دهد و می‌گوید: در عملیاتی امدادی، بیش از ۴۰۰ فلامینگوی فرو رفته در نمکزار از سطح تالاب جمع‌آوری شده و به دریاچه‌های مهارلو و طشک منتقل شدند.

از سوی دیگر خشکی بختگان باعث آسیب دیدن باغ‌های دیم و عدم ثمردهی درختان انجیر، بادام، رز و زیتون در کوه‌های منطقه شد.

ابراهیمی‌کارنامی با اشاره به اینکه جاده‌سازی در کشور بر پایه اصول و استاندارد طراحی نشده است، می‌گوید: باید به سمتی حرکت کنیم که این مساله را در کشور حل کنیم؛ راهبردهای کلان می‌تواند زمینه‌ساز رفع این مشکلات باشد. او در ادامه به حقابه دریاچه بختگان اشاره می‌کند و می‌گوید: بهار امسال قرار بود براساس مصوبه شورای برنامه‌ریزی استان فارس 50 میلیون متر مکعب حقابه دریاچه بختگان از سد دورودزن به آن برگردانده شود اما متاسفانه محقق نشد و از سوی دیگر بحث ساختن جاده در کنار این دریاچه نیز مشکلی است که به مشکلات این منطقه اضافه کرده است. با ساخت سدهای درودزن، ملاصدرا و در نهایت سیوند آخرین حقابه‌های حیات دریاچه بختگان از آن گرفته شد.

ابراهیمی در ادامه به جاده‌سازی و وضعیت کنونی دریاچه بختگان اشاره می‌کند و می‌گوید: متاسفانه این روزها این دریاچه به میدانی وسیع برای تمرین و ویراژ موتورسواران یا تیک‌آف کردن اتومبیل‌ها تبدیل شده است که این نیز آثار جبران‌ناپذیری به‌دنبال دارد.او با اشاره به اینکه کسی با پیشرفت و آبادانی مخالف نیست از برخی مسئولان اداره‌ها و ارگان‌ها گلایه می‌کند و می‌افزاید: متاسفانه در ساخت جاده به تنها چیزی که بها داده نشد، زیست‌بوم است و همه این اقدامات بدون استعلام و دانش کافی صورت گرفت.در گزارش دیروز به این موضوع اشاره کردیم که ساخت جاده‌ای که از میان منطقه حفاظت شده در حاشیه دریاچه بختگان، زیستگاه بسیاری از گونه‌های جانوری را تهدید می‌کند. این جاده‌سازی از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت در حال انجام شدن است؛ مسیری که قرار است فاصله نی‌ریز به شیراز را چیزی حدود نیم ساعت کمتر کند.

 

جاده‌ای که قرار است برای ساخت آن 100 میلیارد اعتبار هزینه شود!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آخرین بار تغییر یافته یکشنبه, 19 مرداد 1393 16:37
شنبه, خرداد 29 1395 0 نظر
بهشتِ سنگ‌نگاره‌های ایران» را دریابید!

 «دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران نگرانی شدید خود را نسبت به وقایعی که به نام توسعه در منطقه «تیمره» در جریان است، اعلام می‌دارد و از مراجع فرهنگی و متولیان امور میراث

پنج شنبه, بهمن 15 1394 0 نظر
تصرف اراضی ملی قانونی می‌شود

 با تصویب قانون «حفظ اراضی کشاورزی جمهوری اسلامی ایران» اراضی ملی که تا سال 85 بدون مجوز تبدیل به باغ یا اراضی زراعی شده‌اند، مجوز قانونی دریافت می‌کنند.

سه شنبه, دی 01 1394 0 نظر
سنگ‌شکن کوه مهر متوقف شد

سرانجام پس از مدت‌ها، در پی پیگیری‌ سازمان‌های مردم‌نهاد و «بنیاد پژوهشی پارسه و پاسارگاد»، سنگ‌شکن شهرداری مرودشت واقع در دامنه کوه مهر (رحمت) پلمب شد.

چهارشنبه, دی 17 1393 0 نظر
دفن آبشـار آتشگاه در آب

 سد خرسان ۳ در استان چهارمحال و‌بختیاری و دنا، کارون را تهدید می‌کند، جنگل‌های بلوط زاگرس و زیست‌مندانش را زیر آب می‌برد، ۱۰۰۰ معیشت محلی را حذف می‌کند و مجوزهای قانونی لازم برای

  • پرونده 1
  • پرونده 2
  • نظرسنجی

برای نجات یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران چه کاری بهتر است؟

آگاهی‌بخشی به جامعه - 66.7%
شکایت به دادگاه - 33.3%
نامه‌نگاری به مسؤولان - 0%
تحصن و اقدام عملی - 0%

كل آرا: 3
اين نظرسنجي به پايان رسيده است on: 21 نوامبر 2014 - 00:00

گزارش

ثبت جهانی، سند تعهد ما به شوش است

 پرونده ثبت میراث جهانی شوش و موضوع تعیین عرصه و حریم این

توضیحات بیشتر

ایران نخستین خاستگاه انسان

 سنگ‌نگاره‌ها، کهن ترین آثار تاریخی و هنری به جا مانده از

توضیحات بیشتر

پرسش انجمن ها از دکتر ابتکار درباره آشوراده

 مدیران واعضاء چندین تشکل محیط زیستی در اعتراض به توافق

توضیحات بیشتر

گنج‌نامه در خطر

 مسئولان مجموعه تفریحی- توریستی گنجنامه آبشار و کتیبه‌های

توضیحات بیشتر

گرامی‌داشت 540 سال پیوند دوستی ایران و لهستان

همایش بزرگداشت 540 سال پیوند سیاسی ایران و لهستان روز

توضیحات بیشتر

سرشت فرمانروایی در ایران باستان

هفتم آبان برابر با روز ورود کوروش بزرگ به بابل و اعلام

توضیحات بیشتر

جشن مهرگان، آغازِ خوش رستاخیز و امید

همایش مهرگان در دانشگاه تهران برگزار شد. بعدازظهر دوشنبه

توضیحات بیشتر

جشن مهرگان در سرای محله‌ی یوسف‌آباد

جشن مهرگان در سراي محله يوسف آباد با باشندگي دوست‌داران

توضیحات بیشتر

پی‌گیری

پیشخوان

آمار بازدید

امروز78
دیروز64
این هفته316
این ماه1113
جمع کل53751

Unknown ? Unknown